ادراكات » و ديگرى ( مقالهء 6 ) تحت عنوان « ادراكات اعتبارى » طرح شده است . هرچند مقالهء 5 تحت عنوان « حس و عقل » طرح نشده ، ولى نتايجى كه از مباحث حس و عقل و تجربه و تعقل انتظار مىرود ، از اين مقاله گرفته مىشود و همان‌طورى كه خوانندهء محترم آگاه است مشاجرهء « حسى و عقلى » قسمت مهم مباحثات فلسفى و منطقى و علم النفسى جديد را تشكيل مىدهد . در مقالهء 5 به مطالبى برمىخوريم كه همان طورى كه مورد توجه كامل قدما نبوده ، فلسفه يا منطق و علم النفس جديد نيز راهى براى آن باز نكرده ؛ يعنى تحقيقاتى كه در آن مقاله شده يك گام تازه‌اى است كه در عالم فلسفه برداشته شده . مقالهء 6 متكفل يك مبحث فلسفى نو و بىسابقهء ديگرى است كه تا آن‌جا كه ما اطلاع داريم براى اولين بار اين مبحث در اين سلسله مقالات طرح شده و آن مبحث ، مربوط به تميز و تفكيك « ادراكات حقيقى » از « ادراكات اعتبارى » است و اين مطلب از مطالعهء خود مقاله روشن خواهد شد . « 1 » با آن‌كه دست يافتن به معماهاى فلسفى منتهاى آرزو و غايت اشتياق غريزى و تمايل عالى و فطرى انسان است و موفقيت در اين راه اعماق وجدان و بطون ضمير انسان را خرسند

--> ( 1 ) . متأسفانه با آن‌كه يك سال است كه از نشر جلد اول اين كتاب مىگذرد و اين‌جانب در اين مدت تا سرحد امكان و تا آن‌جا كه فرصت و فراغت اجازه مىداد كوشش كرد كه براى اين دو مقاله پاورقى بنويسد و به توضيح قسمت‌هايى و اضافه كردن - عند اللزوم - قسمت‌هاى ديگرى بپردازد ، بالأخره توفيق حاصل نشد كه مقالهء 6 را به اتمام برساند . مطابق آنچه خودم پيش‌بينى كردم تتميم آن مقاله در حدود سه ماه ديگر انتشار اين جلد را تأخير مىانداخت و من ميل نداشتم كه بيش از اين ، نشر اين جلد را به تعويق بيندازم خصوصاً با بىصبرى و انتظار زيادى كه خوانندگان محترم جلد اول اين كتاب ابراز مىداشتند ، و از طرف ديگر تمام دورهء اين مقالات از طرف حضرت مؤلف ( دام بقاؤه ) تهيه شده و بايد هر چه زودتر براى بقيهء مقالات فكرى كرد و در دسترس خوانندگان علاقه‌مند اين كتاب گذاشت . ازاين‌رو با وجود آن‌كه قسمت‌هاى باقى ماندهء آن مقاله مشتمل بر مسائل دقيق و حساسى بود و فىالجمله يادداشت‌هايى هم براى آنها تهيه كرده بودم ، از تتميم آن صرف نظر كردم و اميدوارم كه خوانندهء محترم كه تاكنون به لحن اين مقالات كم و بيش آشنا شده است از خود متن مقاله بهرهء وافى و كافى ببرد ؛ و البته اگر بنا بشود به همين ترتيب براى ساير مقالات پاورقى نوشته شود با در نظر گرفتن عوايق و موانعى كه تاكنون براى اين‌جانب بوده و هست مدت زيادى وقت لازم خواهد بود كه اين مقالات به اتمام برسد . روى اين جهت شايد براى مقالات بعدى تصميم ديگرى اتخاذ و ترتيب ديگرى در نظر گرفته شود